Kiến thức

Hiểu như thế nào về Hợp đồng Tương lai?

Khám phá chi tiết cơ chế hoạt động, lợi thế thanh khoản và cả những rủi ro nhà đầu tư cần nắm vững.

14 tháng 8, 2026 · 8 phút đọc · Admin

Hiểu như thế nào về Hợp đồng Tương lai?

Hiểu các nguyên tắc cơ bản của Hợp đồng Tương lai

Hợp đồng tương lai là một thỏa thuận pháp lý được tiêu chuẩn hóa để mua hoặc bán một tài sản cụ thể ở một mức giá định trước vào một ngày trong tương lai. Hãy coi đó như một lời hứa ràng buộc giữa hai bên: một bên đồng ý bán, bên kia đồng ý mua, theo các điều khoản được thiết lập hôm nay để giao hàng vào một ngày sau đó.

Lưu ý cho người mới bắt đầu: Hợp đồng tương lai không phải là cổ phiếu — chúng là những thỏa thuận có nghĩa vụ. Đừng lo lắng nếu việc giao hàng nghe có vẻ khó hiểu: hầu hết các nhà giao dịch đều đóng hợp đồng của họ trước khi hết hạn và không bao giờ nhận giao hàng. Nhiều hợp đồng cũng được thanh toán bằng tiền mặt.

Thông tin chi tiết chính: Không giống như việc mua cổ phiếu, nơi bạn ngay lập tức sở hữu cổ phần, hợp đồng tương lai là một nghĩa vụ không được thanh toán cho đến ngày đáo hạn của hợp đồng.

Cơ chế hoạt động của Hợp đồng Tương lai

Cấu trúc thỏa thuận

Mỗi hợp đồng tương lai đều có các chi tiết cụ thể xác định chính xác những gì bạn đang giao dịch:

  • Những gì sẽ được giao dịch: dầu thô, vàng, đậu tương, ngô, lúa mì, cà phê,...

  • Khối lượng tiêu chuẩn: 1.000 thùng dầu thô, 100 ounce vàng, 5000 giạ ngô, v.v.

  • Ngày giao hàng: ngày tháng cụ thể, hoặc thanh toán bằng tiền mặt.

  • Giá: giá mua (long) hoặc giá bán (short) của bạn.

  • Chất lượng: vàng nguyên chất 99,5%, dầu thô ngọt nhẹ, lúa mì Chicago, v.v.

Không phải tất cả các hợp đồng đều có thể giao nhận được (deliverable), chẳng hạn như các hợp đồng có kích thước nhỏ (micro, nano). Chúng có ngày thanh toán bằng tiền mặt.

⚠️ Điểm mấu chốt quan trọng: Hợp đồng tương lai cho phép bạn kiểm soát một giá trị danh nghĩa lớn với một khoản tiền ký quỹ nhỏ, tạo ra cả cơ hội và rủi ro. Các nhà giao dịch trong ngày có thể nhận được mức ký quỹ thấp hơn nữa (giữ số lượng hợp đồng tương lai lớn hơn) miễn là họ đóng vị thế của mình trước khi kết thúc phiên giao dịch.

Điều gì làm cho Hợp đồng Tương lai trở nên độc đáo

Tiêu chuẩn hóa

Không giống như các hợp đồng riêng tư giữa các cá nhân, các hợp đồng tương lai giống hệt nhau và có thể hoán đổi cho nhau. 

Điều này tạo ra tính thanh khoản—bạn có thể dễ dàng mua hoặc bán vì mọi hợp đồng đều giống nhau về điểm (points) và bước giá (ticks).

Giao dịch trên sàn

Hợp đồng tương lai giao dịch trên các sàn giao dịch được quản lý như CME Group, thay vì giao dịch riêng tư giữa các bên. Sàn giao dịch đóng vai trò là đối tác của mọi giao dịch thông qua trung tâm thanh toán bù trừ, loại bỏ lo ngại về việc liệu bên kia có hoàn thành nghĩa vụ của họ hay không.

Nghĩa vụ hai chiều

Cả người mua và người bán đều có những nghĩa vụ ràng buộc. Người mua phải mua theo giá đã thỏa thuận, người bán phải giao hàng theo mức giá đó. Cả hai bên đều không thể đơn giản bỏ đi (không giống như hợp đồng quyền chọn, nơi bạn có thể chọn không thực hiện).

Tại sao Hợp đồng Tương lai tồn tại

Khám phá giá

Thị trường tương lai tiết lộ những gì những người tham gia cùng tin rằng tài sản sẽ có giá trị trong tương lai. Những mức giá "hướng tới tương lai" này giúp mọi người từ nông dân đến nhà sản xuất lên kế hoạch kinh doanh.

Chuyển giao rủi ro

Hợp đồng tương lai cho phép những người phải đối mặt với rủi ro giá cả (nông dân - giá cây trồng, hãng hàng không - chi phí nhiên liệu, nhà sản xuất - chi phí nguyên vật liệu) chuyển rủi ro đó cho những người sẵn sàng gánh chịu (nhà đầu cơ, quỹ phòng hộ). Chức năng chuyển giao rủi ro này có giá trị kinh tế.

Tính thanh khoản và tiếp cận

Hợp đồng tương lai cung cấp một cách hiệu quả để tiếp cận với hàng hóa, tiền tệ và chỉ số mà không gặp phải sự phức tạp của quyền sở hữu vật chất hoặc khả năng tiếp cận thị trường trực tiếp. Các hợp đồng Micro làm cho việc tiếp cận này khả dụng ngay cả đối với những nhà giao dịch có quy mô tài khoản nhỏ hơn.

Các thành phần tham gia thị trường và vai trò

Người dùng thương mại (Hedgers - Người phòng ngừa rủi ro)

  • Nhà sản xuất (nông dân, công ty dầu mỏ) phòng ngừa rủi ro giá giảm

  • Người tiêu dùng (hãng hàng không, nhà chế biến thực phẩm) phòng ngừa rủi ro giá tăng

  • Người quản lý danh mục đầu tư phòng ngừa rủi ro thị trường suy giảm

Thành viên tài chính (Speculators - Nhà đầu cơ)

  • Nhà giao dịch cá nhân tìm kiếm lợi nhuận từ biến động giá

  • Các quỹ phòng hộ thực hiện các chiến lược tinh vi

  • Các công ty giao dịch độc quyền cung cấp thanh khoản thị trường

  • Nhà giao dịch nhỏ lẻ sử dụng các hợp đồng micro để tiếp cận hiệu quả về vốn

Cả hai nhóm đều cần thiết — những người phòng ngừa chuyển giao rủi ro, các nhà đầu cơ cung cấp thanh khoản và gánh chịu rủi ro.

Các khái niệm giao dịch chính

Đòn bẩy thông qua ký quỹ

Bạn không phải trả trước toàn bộ giá trị hợp đồng. Thay vào đó, bạn nộp "tiền ký quỹ"—thường là một tỷ lệ phần trăm của giá trị hợp đồng—như một khoản đảm bảo thực hiện. Điều này tạo ra đòn bẩy, khuếch đại cả lợi nhuận và thua lỗ. Các hợp đồng Micro yêu cầu các khoản tiền ký quỹ nhỏ hơn theo tỷ lệ, làm cho hợp đồng tương lai dễ tiếp cận hơn với nhiều nhà giao dịch.

Đáo hạn hợp đồng

Mỗi hợp đồng tương lai đều có một ngày đáo hạn cụ thể. Khi sắp đến ngày đáo hạn, bạn phải đóng vị thế của mình hoặc chuẩn bị cho việc giao hàng/thanh toán.

Thanh toán hàng ngày

Tài khoản của bạn được đánh giá lại theo giá thị trường (marked to market) mỗi ngày. Lợi nhuận và thua lỗ được ghi nhận mỗi ngày, không phải chỉ khi bạn đóng vị thế.

Các câu hỏi thường gặp

Sự khác biệt giữa hợp đồng tương lai và cổ phiếu là gì?

Cổ phiếu đại diện cho quyền sở hữu trong một công ty không có ngày hết hạn. Hợp đồng tương lai là hợp đồng tạm thời có ngày hết hạn cụ thể, đại diện cho các thỏa thuận giao dịch tài sản, không phải là quyền sở hữu các tài sản đó.

Hợp đồng tương lai có rủi ro không?

Có, giao dịch hợp đồng tương lai liên quan đến rủi ro đáng kể do đòn bẩy và sự biến động. Bạn có thể mất nhiều hơn khoản đầu tư ban đầu của mình. Tuy nhiên, với giáo dục, quản lý rủi ro và quy mô vị thế phù hợp, nhiều nhà giao dịch cố gắng quản lý những rủi ro này. Luôn bắt đầu với các vị thế nhỏ và không bao giờ mạo hiểm nhiều hơn những gì bạn có thể chịu đựng được khi mất.

Tôi có phải nhận giao tài sản cơ sở không?

Không. Hầu hết các hợp đồng tương lai (hơn 95%) đều được đóng trước khi hết hạn. Các hợp đồng tương lai tài chính như micro nông sản dù sao cũng được thanh toán bằng tiền mặt, do đó không thể giao hàng vật chất.

Tại sao hợp đồng tương lai được tiêu chuẩn hóa?

Tiêu chuẩn hóa tạo ra tính thanh khoản. Khi mọi hợp đồng đều giống hệt nhau, các nhà giao dịch có thể dễ dàng mua và bán mà không cần đàm phán các điều khoản. Điều này làm cho thị trường hiệu quả và thanh khoản hơn.

Điều gì xảy ra khi hợp đồng tương lai hết hạn?

Hầu hết các nhà giao dịch đóng vị thế của họ trước khi hết hạn. Nếu giữ cho đến khi hết hạn, các hợp đồng tương lai tài chính như micro nông sản sẽ tự động được thanh toán bằng tiền mặt, trong khi các hợp đồng tương lai hàng hóa có thể yêu cầu thỏa thuận giao hàng vật chất. Bạn có nghĩa vụ phải thoát trước ngày hết hạn đối với hàng hóa vật chất.