Cạnh tranh dầu đậu tương Mỹ gia tăng khi tồn kho giảm

Theo Hiệp hội Các nhà chế biến hạt có dầu quốc gia Mỹ (NOPA), tồn kho dầu đậu tương của các thành viên trong tháng 9/2026 giảm 12,3% so với tháng trước, xuống còn 1,05 tỷ pound, mức thấp nhất kể từ năm 2014. So với cùng kỳ năm ngoái, lượng tồn kho giảm 15,3%.

Trong khi đó, khối lượng ép đậu tương giảm xuống 196,3 triệu giạ, mức thấp nhất trong 13 tháng, do các nhà máy tiến hành bảo dưỡng theo mùa và hoạt động thu hoạch bị trì hoãn bởi thời tiết bất lợi.

Nguồn cung dầu đậu tương suy giảm trong bối cảnh nhu cầu từ nhiều ngành sử dụng cuối cùng cùng gia tăng đang làm thị trường trở nên cạnh tranh hơn.

NHU CẦU NHIÊN LIỆU SINH HỌC DỰ KIẾN TĂNG 20%

Một trong những động lực chính thúc đẩy cạnh tranh là việc sử dụng dầu đậu tương trong sản xuất nhiên liệu sinh học ngày càng mở rộng.

Theo dự báo của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), lượng dầu đậu tương tiêu thụ cho sản xuất nhiên liệu sinh học trong niên vụ 2026/27 có thể đạt 17,8 tỷ pound, tăng khoảng 20% so với mức 14,8 tỷ pound của niên vụ trước.

Các nhà sản xuất diesel tái tạo và biodiesel đang tăng cường sử dụng dầu thực vật làm nguyên liệu đầu vào, trực tiếp cạnh tranh nguồn cung với ngành thực phẩm và các ngành công nghiệp truyền thống.

Nếu nhu cầu năng lượng tiếp tục tăng nhanh hơn khả năng bổ sung nguồn cung, áp lực lên giá dầu đậu tương và chi phí nguyên liệu có thể gia tăng.

NGÀNH HÓA DẦU CÓ THỂ CHỊU ÁP LỰC CHI PHÍ

Tác động đáng chú ý có thể xuất hiện tại ngành hóa dầu có nguồn gốc thực vật (oleochemicals), lĩnh vực sử dụng dầu thực vật để sản xuất axit béo, trong đó có axit oleic.

Axit oleic là nguyên liệu được sử dụng trong sản xuất mỹ phẩm, xà phòng, chất tẩy rửa, chất bôi trơn và nhiều sản phẩm hóa chất công nghiệp khác.

Khi nguồn dầu đậu tương sẵn có giảm, các nhà sản xuất trong lĩnh vực này có thể phải đối mặt với chi phí thu mua nguyên liệu cao hơn.

Tuy nhiên, mức độ tác động đến giá thành sản phẩm cuối cùng còn phụ thuộc vào chi phí chế biến, khả năng thay thế nguyên liệu và nguồn cung các loại dầu thực vật, chất béo khác.

TRIỂN VỌNG NGUỒN CUNG PHỤ THUỘC VÀO HOẠT ĐỘNG ÉP DẦU

Trong thời gian tới, diễn biến thị trường sẽ phụ thuộc vào khả năng phục hồi hoạt động ép đậu tương và xu hướng nhu cầu từ ngành nhiên liệu sinh học.

Khi các nhà máy hoàn tất bảo dưỡng theo mùa và nguồn đậu tương vụ mới được đưa vào thị trường, công suất chế biến có thể tăng trở lại, góp phần cải thiện nguồn cung dầu đậu tương.

Dù vậy, nếu sản xuất nhiên liệu sinh học tiếp tục mở rộng nhanh hơn nguồn cung nguyên liệu, cạnh tranh giữa ngành năng lượng, thực phẩm và hóa dầu sẽ ngày càng gay gắt.

Thị trường dầu đậu tương Mỹ vì vậy đang đối mặt với áp lực kép từ tồn kho giảm và nhu cầu nhiên liệu sinh học tăng, có thể kéo theo chi phí nguyên liệu cao hơn đối với nhiều ngành sản xuất công nghiệp.