CPI Mỹ tăng tốc vì xăng, Fed lại đứng trước ngưỡng cửa tăng lãi suất

Giá tiêu dùng Mỹ tăng tốc trong tháng 09 khi giá xăng tăng vọt, thêm một đòn giáng vào Tổng thống Trump và đảng Cộng hòa trước bầu cử giữa kỳ 03/11, đồng thời đưa khả năng tăng lãi suất cuối tháng này trở lại tầm ngắm. Báo cáo CPI của Bộ Lao động ngày 14/10 cho thấy áp lực giá lan rộng ra ngoài năng lượng, khiến giới kinh tế lo lạm phát cơ bản có thể đang dai dẳng. Tháng 09 cũng có yếu tố đẩy lạm phát liên quan đến AI. Thị trường tài chính nay coi quyết định của Fed tại cuộc họp 27-28/10 là sát nút hơn trước khi có dữ liệu. Khảo sát Reuters/Ipsos cho thấy khoảng 78% người Mỹ đổ lỗi cho chính sách của ông Trump, gồm thuế quan và xung đột Trung Đông, về giá tăng nhanh hơn lương.

CPI tăng 0.6% sau mức tăng 0.4% của tháng 08, đúng kỳ vọng; so với cùng kỳ tăng 3.7% sau 3.4% của tháng 08. Giá xăng tăng 9.1% chiếm hơn một nửa mức tăng CPI trong tháng. Các nhiên liệu động cơ khác, gồm diesel, tăng 11.9% và tăng 60.9% so với cùng kỳ; giá diesel bán lẻ ở mức kỷ lục và có lo ngại chi phí này sẽ sớm tác động tới giá siêu thị. Giá thực phẩm không đổi, giá hàng tạp hóa giảm 0.1% (thịt bò giảm 1.0%, sữa và chế phẩm giảm 0.9%, trứng giảm 1.3%), nhưng đồ uống không cồn tăng 0.9%, rau quả tăng 0.5%, chuối tăng 1.0%, có thể là dấu hiệu đầu tiên của chi phí vận tải đường bộ chuyển sang người tiêu dùng. Giá hàng tạp hóa tăng 1.8% so với cùng kỳ. Thu nhập trung bình theo giờ giảm 0.7% so với cùng kỳ trong tháng 09 sau khi giảm 0.3% tháng 08, cho thấy sức ép lên người tiêu dùng ở phần đáy của nền kinh tế hình chữ K. Cơ quan An sinh xã hội công bố mức điều chỉnh chi phí sinh hoạt (COLA) 3.6% cho 2027, áp dụng với khoảng 72 triệu người, trung bình tăng 75 USD/tháng với lương hưu. Chứng khoán Phố Wall giảm, USD tăng, lợi suất trái phiếu kho bạc tăng.

CPI lõi tăng 0.3% trong tháng 09, bằng tháng 08, so với dự báo 0.2%, và tăng 2.6% so với cùng kỳ (tháng 08: 2.4%). Giá nhà ở tăng 0.4%, tiền thuê tương đương của chủ nhà tăng 0.3%, giá vé máy bay tăng 1.2%, dịch vụ tăng 0.4%, hàng hóa lõi tăng 0.3% (xe cũ tăng 0.7%, đồ chơi tăng 4.2%, thuốc kê đơn rẻ hơn). Giá máy tính và thiết bị ngoại vi tăng 1.3%, phản ánh đầu tư AI. Khả năng Fed tăng lãi suất tháng này tăng lên khoảng 37% từ khoảng 22% trước báo cáo, theo CME FedWatch. Phần lớn giới kinh tế vẫn kỳ vọng Fed giữ nguyên tháng này và tăng vào tháng 12. Dựa trên CPI, ước tính PCE lõi tăng 0.3%-0.4%, tương đương 3.1% so với cùng kỳ (tháng 08: 3.0%); số liệu PPI công bố thứ Năm có thể điều chỉnh các ước tính này. Fed tháng 09 đã tăng lãi suất 25 điểm cơ bản lên 3.75%-4.00%.