IEA: thị trường diesel toàn cầu có thể còn chặt sang 2027

Thị trường diesel toàn cầu có thể còn chặt sang năm sau, giá cao thúc đẩy lạm phát và làm tổn hại tăng trưởng khi xung đột hạn chế sản lượng từ Trung Đông và Nga, IEA cảnh báo ngày 14/10, ngay trước cuộc họp bàn quy mô và thời điểm xả dự trữ khẩn cấp. Diesel dùng rộng rãi trong công nghiệp, nông nghiệp và vận tải, nên giá kỷ lục tạo áp lực chính trị và kinh tế; chính quyền Trump đã yêu cầu các nước EU xả tồn kho hoặc đối mặt khả năng Mỹ cấm xuất khẩu diesel. IEA nói trong báo cáo tháng: giá diesel kỷ lục đã gây hệ quả kinh tế rộng, làm tăng giá hàng hóa và tác động thu nhập thực, hoạt động kinh tế và lạm phát. Tổng xuất khẩu diesel mất từ Trung Đông và Nga trong tháng 09 là 1.3 triệu thùng/ngày, khoảng 4.5% nhu cầu diesel và gasoil toàn cầu năm nay theo dự báo của IEA. Tồn kho bị rút trong thời điểm thường tăng; khi các vùng đệm còn lại bị bào mòn, nếu không có giải pháp cho xung đột Trung Đông, thị trường dầu có thể còn hỗn loạn trong các tháng tới trước khi có thặng dư vào 2027.

IEA kỳ vọng hoạt động lọc dầu toàn cầu phục hồi cuối năm sẽ bắt đầu bổ sung tồn kho nhưng không đủ bù thâm hụt tích lũy ở nhóm distillate trung bình; cán cân gasoil vẫn chặt nửa đầu 2027 và dịu đi nửa cuối. Biên lọc diesel (gasoil trừ Brent) lên kỷ lục gần 95 USD/thùng trong tháng 09; hôm thứ Tư khoảng 85.42 USD/thùng, tăng 2% trong ngày. IEA thống nhất xả 400 triệu thùng hồi tháng 03, tổng cam kết sau tăng lên 426 triệu thùng, khoảng 100 triệu thùng chưa ra thị trường; hội đồng quản trị họp thứ Năm để chốt chi tiết. Nhu cầu dầu toàn cầu dự báo giảm 2.6 triệu thùng/ngày năm 2026 (tháng trước 2.5 triệu), diesel chiếm 25% mức giảm; nguồn cung dầu giảm 5.8 triệu thùng/ngày năm nay rồi tăng 7.7 triệu thùng/ngày năm 2027, đưa thị trường về thặng dư. Brent khoảng 105.80 USD/thùng lúc 0932 GMT.

Tốc độ xả dự trữ chậm lại còn khoảng 270,000 thùng/ngày trong tháng 09 từ trung bình 2.2 triệu thùng/ngày giai đoạn 03-06. Đến cuối tháng 09 đã xả 331 triệu thùng; châu Âu còn 46 triệu thùng, châu Mỹ 40 triệu, châu Á-Đại Dương 10 triệu. Trong khoảng 1 tỷ thùng dự trữ chính phủ của thành viên IEA, hơn 200 triệu thùng là diesel. Xuất khẩu dầu thô vùng Vịnh tăng 4.4 triệu thùng/ngày trong tháng 09 lên khoảng 75% mức trước chiến tranh, nhờ dòng qua Hormuz tăng 3.7 triệu thùng/ngày lên 10.9 triệu thùng/ngày; nhưng IEA cảnh báo “leo thang tấn công gần đây vào hạ tầng năng lượng và tàu chở dầu đe dọa làm chệch hướng các mức tăng thêm”.