IMF: Mỹ không thể tăng trưởng để thoát khỏi nợ công

Mỹ không thể tăng trưởng để thoát khỏi nợ công chồng chất mà không điều chỉnh thuế hoặc chi tiêu, còn Trung Quốc phải chuyển từ tăng trưởng dựa xuất khẩu sang tiêu dùng nội địa nhiều hơn, Tổng giám đốc IMF Kristalina Georgieva nói ngày 14/10 tại cuộc họp IMF và Ngân hàng Thế giới ở Bangkok. Bà nhận định các nền kinh tế phát triển, nhất là Mỹ và các nước châu Âu, là “những kẻ vi phạm tồi tệ nhất” về nợ quá mức, khi lợi suất chuẩn cao hơn lan sang các nước thu nhập thấp vốn đã bị thị trường buộc phải kiềm chế vay. Hỏi liệu Mỹ có cần thắt chặt tài khóa, bà nói Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent nhận ra thâm hụt và nợ của Mỹ quá cao; chính quyền dựa nhiều vào tăng trưởng mạnh để giảm nợ, nhưng IMF cho rằng tăng trưởng giúp ích nhưng không đủ nhanh nên cần một số biện pháp tài khóa. Báo cáo Giám sát Tài khóa của IMF cảnh báo trì hoãn trong kỷ nguyên chi phí vay cao chỉ làm việc khó hơn. Rodrigo Valdes, người đứng đầu vụ Tài khóa của IMF, nói đà tăng lợi suất khiến các chính phủ còn ít dư địa tài khóa: “Chúng tôi đã nâng mức khẩn cấp của thông điệp.”

Ông Bessent không dự cuộc họp ở Bangkok dù Mỹ giữ chủ tịch G20 năm nay, ưu tiên các hoạt động trong nước khi chiến dịch bầu cử giữa kỳ nóng lên. Bộ trưởng tài chính G20 họp bên lề vào thứ Năm. Về Trung Quốc, trong ngày dữ liệu cho thấy nước này trên đà ghi thặng dư thương mại kỷ lục, bà Georgieva nói các nước thặng dư cần tăng tiêu dùng nội địa; nước thâm hụt cần tiết kiệm nhiều hơn, còn châu Âu cần đầu tư nhiều hơn vào năng lực cạnh tranh: “Nói đơn giản, Trung Quốc cần chi nhiều hơn, Mỹ phải tiết kiệm nhiều hơn, và châu Âu phải đầu tư nhiều hơn.” Chủ tịch ECB Christine Lagarde nói tại sự kiện CNN rằng Pháp phải tự giải quyết nợ qua củng cố tài khóa, ngầm hạ nhiệt đồn đoán ECB can thiệp thị trường trái phiếu: “giải pháp chính và đầu tiên nằm ở nhà, ở Pháp”. IMF khen Anh đã có bước củng cố nhưng không muốn Anh tăng tốc (“stay the course”). Tổng thư ký OECD Mathias Cormann kêu gọi kỷ luật tài khóa mạnh, nêu ở mọi nước G20 trừ Đức và Thổ Nhĩ Kỳ nợ công/GDP quý 01/2026 cao hơn cuối 2007.

Bà Georgieva cũng kêu gọi các thành viên tài trợ đầy đủ các quỹ của IMF cho nước thu nhập thấp và dễ tổn thương (PRGT, CCRT). Chi phí trả nợ trung bình của các nước này tăng lên 14% doanh thu từ 6% một thập kỷ trước dù gánh nặng nợ tổng thể giảm; bà nói rủi ro phân hóa nguy hiểm nhất với những nước đã tụt lại.