Nguồn cung ngũ cốc toàn cầu thắt chặt dù Mỹ sắp thu hoạch vụ ngô lớn

Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) dự báo tiêu thụ ngô thế giới trong niên vụ 2026/27 sẽ vượt sản lượng gần 30 triệu tấn, mức thâm hụt lớn nhất trong hơn 3 thập kỷ.

Những lo ngại về nguồn cung đã nhanh chóng phản ánh vào thị trường. Giá kỳ hạn ngô, lúa mì và đậu tương tăng mạnh trong những tháng gần đây, trong đó giá ngô tại Chicago tăng tới 16% riêng trong tháng 8 – thời điểm giá thường chịu áp lực theo mùa.

“BỘ ĐỆM” NGŨ CỐC TOÀN CẦU ĐANG MỎNG ĐI

Tổng sản lượng ngô và lúa mì tại các nước xuất khẩu lớn dự kiến giảm mạnh so với năm trước, dù Mỹ đang hướng tới vụ ngô lớn thứ hai trong lịch sử. Mức giảm sản lượng tại nhóm các nước xuất khẩu này được dự báo lớn nhất về khối lượng kể từ niên vụ 1993/94 và mạnh nhất về tỷ lệ kể từ 2012/13 – năm Mỹ từng chịu thiệt hại lớn do hạn hán.

Triển vọng mùa vụ tại một số nước xuất khẩu lúa mì chủ chốt gần đây đã cải thiện, nhưng chưa đủ để xóa bỏ lo ngại về nguồn cung xuất khẩu. Tổng sản lượng lúa mì thế giới cũng được dự báo thấp hơn nhu cầu trong niên vụ 2026/27. Trong khi đó, tồn kho lúa mì của Nga và Ukraine được USDA dự báo lên mức cao nhất 33 năm, nhưng chiến sự tiếp tục gây gián đoạn thương mại qua Biển Đen.

NGŨ CỐC ĐANG “THUA” TRONG CUỘC ĐUA DIỆN TÍCH

Trong 25 năm qua, các nước xuất khẩu nông sản lớn đã mở rộng mạnh diện tích trồng hạt có dầu, trong khi diện tích ngũ cốc tại các nước cung cấp chủ chốt gần như đình trệ. Diện tích thu hoạch của nhóm các nước xuất khẩu hạt có dầu trong niên vụ 2026/27 đã tăng hơn gấp đôi so với năm 2000/01, trong khi diện tích tại các nước xuất khẩu ngũ cốc lớn chỉ tăng khoảng 5%.

Ngô là ngoại lệ khi diện tích đã mở rộng đáng kể, còn diện tích lúa mì giảm. Trong khi nhu cầu ngũ cốc tiếp tục tăng, năng suất đã phải gánh phần lớn áp lực cân bằng cung cầu, đồng nghĩa dư địa ứng phó với thời tiết bất lợi ngày càng thu hẹp.

BRAZIL CÓ THỂ KHÔNG CÒN TĂNG DIỆN TÍCH ĐẬU TƯƠNG MẠNH

Brazil vẫn được dự báo đạt kỷ lục mới về sản lượng đậu tương trong niên vụ 2026/27, nhưng tốc độ mở rộng diện tích được kỳ vọng thấp nhất trong 20 năm. Biên lợi nhuận suy yếu, chi phí tín dụng và phân bón cao đang khiến nông dân thận trọng hơn với việc mở rộng diện tích.

Rủi ro càng tăng nếu hiện tượng El Niño mạnh xuất hiện và ảnh hưởng đến năng suất tại Mato Grosso, vùng sản xuất hàng đầu của Brazil. Đồng thời, nhu cầu ngô trong nước của Brazil được điều chỉnh tăng nhờ nhu cầu ethanol, khiến một phần sản lượng lớn của nước này không còn dành cho xuất khẩu.

Dù vậy, tình hình hiện chưa cho thấy nguy cơ thiếu ngũ cốc nghiêm trọng như năm 2012. Mỹ vẫn có lượng ngô dự trữ đáng kể, Brazil có khả năng tiếp tục đạt các vụ mùa kỷ lục và lúa mì được thu hoạch quanh năm trên toàn cầu. Tuy nhiên, tồn kho ngũ cốc thế giới đang kém dư dả hơn một năm trước, trong khi đà tăng giá cho thấy thị trường đã bắt đầu phản ánh rủi ro này.

Một yếu tố đáng chú ý khác là giá lúa mì suy yếu mạnh trước đó đã thúc đẩy nông dân Mỹ chuyển diện tích sang ngô và đậu tương, khiến diện tích gieo trồng lúa mì xuống mức thấp kỷ lục trong năm 2026. Khi giá lúa mì phục hồi, cạnh tranh về diện tích cho vụ mùa năm 2027 đang gia tăng, có thể khiến việc duy trì một vụ ngô lớn tại Mỹ trở nên khó khăn hơn đúng lúc nguồn cung toàn cầu cần được bổ sung.