Trump muốn đàm phán vũ khí ba bên với Tập và Putin

Ngày 19/10, Tổng thống Trump nói ông sẵn sàng đàm phán kiểm soát vũ khí ba bên với lãnh đạo Trung Quốc và Nga sớm nhất vào tháng tới, mở ra triển vọng một cuộc gặp chưa từng có. Ông nói với báo giới bên ngoài Nhà Trắng: “Chúng tôi sẽ bàn về vũ khí hạt nhân và phi hạt nhân hóa. Nếu Chủ tịch Tập muốn thì tôi sẵn sàng; tôi chắc chúng tôi cũng bàn các vấn đề khác như thương mại.” Một cuộc họp ba bên có thể gây lo ngại từ châu Âu đến châu Á về các thỏa thuận riêng làm suy yếu liên minh xuyên Đại Tây Dương và Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, nhưng một thỏa thuận cũng có thể hạ nhiệt căng thẳng toàn cầu: chấm dứt chiến tranh Ukraine và ràng buộc ba nước có kho vũ khí hạt nhân lớn nhất.

Những ngày gần đây ông Trump xích lại gần ông Putin, công bố thỏa thuận diesel và hôm thứ Sáu ký sắc lệnh miễn các lệnh trừng phạt chủ chốt với Moscow, đồng thời tìm quan hệ ổn định với ông Tập. Theo một nguồn tin, Nhà Trắng đã thảo luận nhiều tuần về cuộc gặp xoay quanh phi hạt nhân hóa bên lề hội nghị APEC ngày 18-19/11 tại Trung Quốc. Wall Street Journal đưa tin ông Putin sau đó đề xuất dùng cuộc gặp để đàm phán chấm dứt xung đột Ukraine theo hướng có lợi cho Moscow, trong cuộc gọi ngày 09/10 tạo ra thỏa thuận diesel; Điện Kremlin nói vấn đề đã được đề cập. Ông Trump nói ông làm vậy “không hẳn vì Ukraine, vì Nga thì tốt về Ukraine”, rằng “ông Zelenskiy không giúp ích nhiều” và “đã đến lúc người khác đàm phán thay Ukraine”. Moscow đêm qua tung một trong những đợt không kích rộng nhất trong nhiều tháng, cắt điện hơn nửa triệu hộ và làm 10 người chết.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc nói tuần trước “sức mạnh hạt nhân của Trung Quốc không ngang Mỹ và Nga” và việc yêu cầu Trung Quốc tham gia đàm phán ba bên lúc này là “không công bằng, hợp lý hay thực tế”. Hiệp ước New START đã hết hạn đầu năm nay. Ông Trump đã đồng ý dự APEC ở Thâm Quyến, chuyến thứ hai tới Trung Quốc trong năm, và nói không rõ có ai yêu cầu gặp ông Kim Jong Un.