Ukraine đàm phán mở lại hành lang ngũ cốc Biển Đen

Trong cuộc phỏng vấn với Bloomberg ngày 18/10, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelenskyy cho biết nước này đang đàm phán với Thổ Nhĩ Kỳ, Ấn Độ và Ai Cập nhằm khôi phục hoạt động hàng hải dân sự an toàn tại Biển Đen.

Theo ông Zelenskyy, ba quốc gia đã đề xuất cơ chế bảo vệ các tàu thương mại treo cờ của họ khi di chuyển đến cảng Ukraine hoặc Nga.

Đề xuất dựa trên nguyên tắc bảo đảm an toàn tương hỗ, theo đó các bên cam kết không tấn công tàu thương mại thuộc phạm vi thỏa thuận, bất kể điểm đến.

Chẳng hạn, một tàu có thể cập cảng Ukraine và một tàu khác cập cảng Nga, với điều kiện cả hai đều được bảo đảm không trở thành mục tiêu tấn công.

Tuy nhiên, Tổng thống Zelenskyy cho biết Nga vẫn phản đối sáng kiến này, bất chấp những nỗ lực vận động từ các bên trung gian.

XUẤT KHẨU NÔNG SẢN UKRAINE CHỈ ĐẠT 38% MỨC BÌNH THƯỜNG

Nhu cầu thiết lập hành lang vận tải mới trở nên cấp thiết khi các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng cảng biển và tàu hàng làm gián đoạn nghiêm trọng hoạt động xuất khẩu nông sản Ukraine.

Theo ông Zelenskyy, hệ thống cảng Biển Đen của Ukraine có khả năng xử lý tới 40 triệu tấn ngũ cốc xuất khẩu mỗi niên vụ, nhưng hoạt động vận chuyển đường biển gần như đã đình trệ kể từ tháng 8.

Bộ Chính sách Nông nghiệp Ukraine ước tính nước này hiện chỉ có thể xuất khẩu khoảng 38% khối lượng nông sản thông thường.

Tình trạng này khiến lượng ngũ cốc đưa ra thị trường quốc tế suy giảm, đồng thời làm gia tăng chi phí logistics và áp lực đối với các doanh nghiệp xuất khẩu Ukraine.

UKRAINE ĐỀ NGHỊ EU KHÔI PHỤC HÀNH LANG ĐOÀN KẾT

Trước những hạn chế của vận tải biển, Kyiv đã đề nghị Liên minh châu Âu (EU) khôi phục sáng kiến Hành lang Đoàn kết (Solidarity Lanes).

Đây là cơ chế được triển khai sau khi Nga mở chiến dịch quân sự toàn diện tại Ukraine năm 2022, cho phép ngũ cốc Ukraine được vận chuyển qua mạng lưới đường sắt và cảng biển châu Âu.

Tuy nhiên, ông Zelenskyy nhấn mạnh năng lực vận tải đường sắt không đủ để thay thế khối lượng hàng hóa trước đây được xuất khẩu qua các cảng Biển Đen.

Do đó, các tuyến vận tải thay thế chỉ có thể giải quyết một phần khó khăn, trong khi việc khôi phục hàng hải vẫn đóng vai trò quan trọng đối với hoạt động xuất khẩu nông sản Ukraine.

TRIỂN VỌNG HÀNH LANG NGŨ CỐC VẪN BẤT ĐỊNH

Mặc dù Thổ Nhĩ Kỳ, Ấn Độ và Ai Cập quan tâm đến việc ổn định hoạt động vận tải thương mại, các cuộc thảo luận hiện chưa đạt được thỏa thuận cụ thể.

Lập trường phản đối của Nga, theo thông tin từ phía Ukraine, tiếp tục là trở ngại đối với việc thiết lập cơ chế bảo đảm an toàn cho tàu hàng.

Nếu các hạn chế vận tải Biển Đen kéo dài, chi phí xuất khẩu ngũ cốc Ukraine có thể tiếp tục gia tăng, trong khi nguồn cung cho thị trường quốc tế bị thu hẹp.

Diễn biến này làm gia tăng rủi ro đối với chuỗi cung ứng ngũ cốc toàn cầu, đặc biệt trong bối cảnh thị trường đang chịu tác động đồng thời từ xung đột quân sự, chi phí vận tải cao và những bất ổn về sản lượng tại các quốc gia xuất khẩu lớn.