Ukraine đối mặt nguy cơ tồn kho ngũ cốc kỷ lục khi xuất khẩu đình trệ

Hiệp hội Nông nghiệp Ukraine (UAC) ngày 30/9 lên tiếng phản đối kế hoạch ưu tiên năng lực vận chuyển cho hạt có dầu và các sản phẩm chế biến có giá trị cao khi tuyến đường xuất khẩu bị hạn chế.

Trước đó, Bộ trưởng Nông nghiệp Ukraine cho biết bộ đã ủng hộ đề xuất của một số tổ chức nông nghiệp về việc dành ưu tiên vận chuyển cho các mặt hàng có giá trị cao hơn.

Do chiến tranh với Nga khiến các cảng biển gần như bị phong tỏa, Ukraine hiện chỉ có thể xuất khẩu nhỉnh hơn một nửa khối lượng tiềm năng thông qua các cảng trên sông Danube và mạng lưới đường sắt đi qua Đông Âu.

UAC cho rằng hạt có dầu vốn đã có lợi thế xuất khẩu nhờ giá trị hàng hóa cao, giúp doanh nghiệp dễ hấp thụ chi phí logistics lớn. Ngược lại, chi phí vận chuyển chiếm tỷ trọng cao hơn nhiều trong giá bán ngũ cốc, khiến nhóm hàng này chịu bất lợi đáng kể.

Theo hiệp hội, việc tiếp tục dành ưu đãi cho hạt có dầu trong điều kiện hiện nay là không phù hợp.

XUẤT KHẨU NGŨ CỐC GIẢM HƠN 60%, GIÁ LÚA MÌ LAO DỐC

Số liệu của Bộ Nông nghiệp Ukraine cho thấy xuất khẩu ngũ cốc đã giảm hơn 60% từ đầu tháng 9, trong khi lượng xuất khẩu hạt có dầu và dầu thực vật giảm khoảng một phần ba.

UAC cảnh báo nông dân sẽ là nhóm chịu thiệt hại lớn nhất nếu chính sách ưu tiên vận chuyển được áp dụng. Ngũ cốc không thể xuất khẩu sẽ tiếp tục chất đầy các kho chứa, cơ hội tiêu thụ thu hẹp và giá thu mua có nguy cơ giảm sâu hơn.

Áp lực giá đã xuất hiện rõ rệt trên thị trường nội địa. Theo Bộ Nông nghiệp Ukraine, giá thu mua lúa mì làm bột loại 3 đã giảm gần 30% trong hai tháng qua.

Tình trạng này làm gia tăng khó khăn cho các nhà sản xuất ngũ cốc, đặc biệt khi chi phí vận chuyển cao và khả năng tiếp cận thị trường quốc tế tiếp tục bị hạn chế.

TỒN KHO CHUYỂN VỤ CÓ THỂ LẬP KỶ LỤC 24 TRIỆU TẤN

Theo số liệu chính thức, tính đến ngày 1/9, lượng ngũ cốc tồn kho tại Ukraine đạt 24,6 triệu tấn, tăng 10 triệu tấn so với cùng kỳ năm trước.

Công ty tư vấn APK-Inform dự báo xuất khẩu sụt giảm mạnh có thể đẩy lượng ngũ cốc tồn kho chuyển vụ lên mức kỷ lục 24 triệu tấn, so với 11,6 triệu tấn của niên vụ trước.

Đáng chú ý, tồn kho lúa mì đầu niên vụ 2027/28 có thể tăng lên 11,7 triệu tấn, cao gấp hơn 7 lần mức 1,6 triệu tấn của năm trước.

Tồn kho ngô cũng được dự báo tăng từ 5,7 triệu tấn lên 9,2 triệu tấn.

Những con số này cho thấy nguy cơ tích tụ ngũ cốc ngày càng lớn tại Ukraine. Nếu năng lực xuất khẩu không được cải thiện, việc ưu tiên vận chuyển các mặt hàng có giá trị cao có thể tiếp tục làm giảm khả năng tiêu thụ lúa mì và ngô, đồng thời gây thêm sức ép lên giá thu mua và thu nhập của nông dân.